X
حضور دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی در مراسم روز ملی عربستان در تهران، بهانهای شده است تا حجتالاسلام احمد کوثری، مدیرگروه امت و تمدن پژوهشکده باقرالعلوم (ع) در یادداشتی، نسبت میان دیپلماسی، تقریب مذاهب و ملاحظات راهبردی جمهوری اسلامی را بررسی کند. نویسنده با اشاره به جایگاه مجمع تقریب و شرایط پرتنش منطقه، این پرسش را مطرح میکند که مرز میان تعامل دیپلماتیک و فاصله گرفتن از مبانی و اهداف تقریب کجاست.
در این یادداشت، محمدجواد فلاح با طرح این پرسش که «وحدت حول چه چیزی و با چه معیاری؟» به بررسی مفهوم وحدت و نسبت آن با حقیقت و ارزشهای دینی میپردازد. نویسنده با استناد به آیه «وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِیعًا وَلَا تَفَرَّقُوا»، تأکید میکند که وحدت حقیقی باید بر محور «حبلالله» شکل بگیرد و نباید به بهانه حفظ انسجام، ارزشهای دینی یا حق نقد و مطالبهگری نادیده گرفته شود.
گسترش تلفن همراه و اینترنت، پیمایشهای تلفنی و آنلاین را به ابزاری سریع و کمهزینه برای شناخت مسائل فرهنگی و اجتماعی ایران تبدیل کرده است؛ اما سهولت دسترسی به پاسخگویان، لزوماً به معنای دستیابی به تصویری دقیق و نماینده از جامعه نیست. ضعف در چارچوب نمونهگیری، عدم پاسخگویی و تفاوت گروههای حاضر و غایب در نمونه میتواند نتایج پیمایش را با سوگیری مواجه کند؛ مسئلهای که در موضوعات حساس فرهنگی، اجتماعی و سیاسی اهمیت بیشتری پیدا میکند.
احمد کوثری مدیر کارگروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع) در این یادداشت با بررسی عملکرد بخش علمی مجمع تقریب مذاهب اسلامی در چهلمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی، از فاصله گرفتن «تقریب» از مسائل واقعی و راهبردی جهان اسلام انتقاد میکند. نویسنده با اشاره به ضعف در حضور و گفتوگوی مستقیم با علمای اهلسنت، فقدان گفتمان روشن درباره وحدت و سردرگمی در تشخیص تهدیدها و فرصتهای جریانهای اسلامی، بر ضرورت عبور از همایشهای تشریفاتی و حرکت به سوی تقریبِ راهبردی، اجتماعی و عملیاتی تأکید دارد.
یادداشت | حبیبالله اسداللهی
یادداشت | محمد باغچقی پژوهشگر گروه امت و تمدن پژوهشکده باقرالعلوم علیه السلام
یادداشت | محمد باغچقی عضو گروه امت و تمدن پژوهشکده باقر العلوم (علیه السلام) قم
یادداشت | احمد کوثری
این یادداشت، با نگاهی به آیین باشکوه وداع با «امام شهید»، این رخداد را فراتر از یک مراسم تشییع و نمادی از پیوند عمیق ملت با آرمانهای اسلام، ایران و مقاومت روایت میکند. نویسنده با تبیین شخصیت امام شهید بهعنوان معمار بیداری امت اسلامی، تأکید دارد که مجاهدت، استقامت و مردمداری، سرمایهای ماندگار آفرید که بازتاب آن را میتوان در حضور پرشور ملت ایران، همراهی ملتهای منطقه و ادای احترام جهانی به این شخصیت تاریخی مشاهده کرد.
یادداشت | احمد کوثری مدیر گروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع)
یادداشت | مهدی افراز
در این یادداشت، نویسنده با تمرکز بر نسبت «شجاعت روشنفکری» و مواجهه اندیشمندان با شرایط بحرانی، به بازخوانی نقش اهل فکر در میدانهای اجتماعی و سیاسی میپردازد. او با تفکیک میان روشنفکران منفعل و روشنفکران صریح و حقگو، شجاعت علمی و اخلاقی را بهمثابه امری درونی و برخاسته از عقل و وجدان معرفی میکند که در بزنگاههای تاریخی خود را آشکار میسازد.
در میانه جنگ ترکیبی دشمن که میدان اصلی آن از مرزها به ذهنها و روابط اجتماعی منتقل شده است، پیام اخیر رهبر انقلاب با تأکید بر «جانفدایی» و پرهیز از تبدیل اختلاف به تنازع، نقشه راهی راهبردی برای صیانت از مهمترین سرمایه کشور، یعنی انسجام اجتماعی و نخبگانی، ارائه میدهد.
یادداشت | سیدعلی موسوی، استاد حوزه و دانشگاه
رهبر انقلاب، «آمادگی رزمی هوشمندانه برای مقابلۀ پرقدرت با دشمنان» را از الزامات «بازدارندگی حداکثری» دانستند و مقرّر کردند هر سطح و نوعی از تهدید باید با پاسخ فوری و اثرگذار و بدون محدودیت جغرافیایی روبهرو شود.
پنجمین نشست از سلسله نشستهای تخصصی «تبیین نسبت حقوقی و سیاسی کاربر، سکو و دولت» با موضوع «انفال و سکوی حکمرانی مردمی» شنبه ۹ آبان ۱۴۰۵ در پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) برگزار میشود.
حجتالاسلام والمسلمین علی تولایی، پژوهشگر و استاد عالی حوزه علمیه مشهد، در پانزدهمین نشست پیشهمایش «امتداد اجتماعی عرفان در ساحت تمدنی»، با موضوع «عرفانِ سیاسی در ترازوی تاریخ؛ بازخوانی نسبت سیاست و سلوک از مدرسه نجف تا گام دوم انقلاب اسلامی»، بر ناسازگار نبودن عرفان حقیقی با فعالیتهای اجتماعی و سیاسی تأکید کرد.
سه شماره از فصلنامه «نامه جمهور» با محوریت اعتراض، زمینههای اجتماعی و زیستمحیطی آن، مسئله نابرابری و مطالبات کارگری، در نسخه الکترونیکی منتشر شده و از طریق سکوهای کتاب الکترونیکی در دسترس علاقهمندان قرار گرفته است.
کتاب «تقاطع خیابان روزولت؛ تاریخ شفاهی ویلیام لهفلد، رایزن اقتصادی ایالات متحده در ایران» نوشته سید حسین خاتمی سبزواری و حسین باقری، از سوی انتشارات پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) منتشر شد. این اثر مجموعهای از مصاحبههای تاریخ شفاهی ویلیام لهفلد را در بر میگیرد و به ثبت تجربهها و مشاهدات او از فعالیتهای اقتصادی و دیپلماتیک آمریکا در ایران دوره پهلوی دوم میپردازد.
کارگروه مطالعات فضای مجازی پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع)، چهارمین نشست تخصصی خود را با موضوع «جایگاه قانون در ساختار نهادی حکمرانی فضای سایبری چین» برگزار میکند.
مراسم رونمایی از کتاب «ایلسو؛ روایت تبلیغ عشایری» با حضور جمعی از نویسندگان و پژوهشگران حوزوی در سالن جلسات پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) قم برگزار شد.
چهاردهمین نشست پیشهمایش «امتداد اجتماعی عرفان در ساحت تمدنی» با موضوع «معنویتِ پیشبرنده؛ واکاوی امتداد اجتماعی عرفان در اندیشه تمدنی آیتالله خامنهای» و با سخنرانی دکتر احمد شاکرنژاد، عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی و مدیر سابق پژوهشکده اخلاق و معنویت پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، برگزار شد.
پیام تبریک رهبر معظم انقلاب در پی قهرمانی تیم ملی کشتی آزاد زیر ۲۳ سال در مسابقات جهانی
سلسلهنشستهای علمی «رابطه پدر پسری در آیینه علم و دین» با محوریت بررسی چالشها، فرصتها، راهکارها و مهارتهای ارتباط پدر و پسر، از آبانماه ۱۴۰۵ از سر گرفته میشود.
کتاب «ایلسو؛ روایت تبلیغ عشایری» نوشته سعید احمدی، از سوی انتشارات پژوهشکده باقرالعلوم(ع) منتشر شد. این اثر مجموعهای از روایتها و خاطرات مرتبط با تبلیغ دینی در میان عشایر است که در کنار بازگویی تجربههای مبلغان در مناطق دوردست، به زندگی عشایری، فرهنگ بومی و جایگاه این مردمان در حفظ هویت و میراث فرهنگی ایران میپردازد.
کتاب «ایلسو؛ روایت تبلیغ عشایری» نوشته سعید احمدی، که از سوی انتشارات پژوهشکده باقرالعلوم(ع) منتشر شده است، روز دوشنبه ۲۷ مهرماه ۱۴۰۵ در آیینی با حضور جمعی از استادان و فعالان حوزه تبلیغ دینی رونمایی میشود.
کتاب «نظریه مقاومت؛ گفتمان عقلانیت در برابر اباحهگری» نوشته سید یحیی حسینی، از سوی انتشارات پژوهشکده باقرالعلوم (ع) منتشر شد. این اثر با تبیین مبانی نظریه مقاومت و مقایسه آن با نظریه لیبرالدموکراسی، به بررسی تفاوتهای این دو گفتمان در موضوعاتی همچون آزادی، عقلانیت، جایگاه انسان، نسبت فرد و جامعه، توحید و حکمرانی میپردازد.
سیزدهمین نشست پیشهمایش «امتداد اجتماعی عرفان در ساحت تمدنی» با موضوع نسبت عرفان با علوم دیگر و تعریف جدیدی از عرفان اسلامی برای مأموریت الهی تمدنی، با سخنرانی حجتالاسلام والمسلمین وکیلی، استاد حوزه علمیه مشهد، به صورت مجازی برگزار شد.
کتاب «هدیه شروع؛ تجربهنگاری مؤسسه خیریه بنیان ازدواج قزوین» نوشته خدیجه خدابنده، توسط انتشارات پژوهشکده باقرالعلوم (ع) منتشر شد. این اثر با بررسی تجربه شکلگیری، تداوم و پیشرفت یک مؤسسه خیریه فعال در حوزه ازدواج، به دنبال شناسایی سازوکارهای مؤثر در فعالیت تشکلهای مردمنهاد و ارائه الگویی برای ارتقای عملکرد این مجموعهها در زمینه تسهیل ازدواج و تحکیم بنیان خانواده است.
شمارههای دوازدهم و سیزدهم فصلنامه «نامهجمهور» با محوریت «اعتراض» منتشر شد. این دو شماره در مجموع ۷۶۰ صفحه، ابعاد تاریخی، اجتماعی، فکری، حقوقی و الهیاتی اعتراض در ایران را بررسی کرده و در ادامه، به مطالبات کارگری، تشکلیابی و نسبت اعتراض با احیای امر اجتماعی پرداختهاند.
عنوان طرح: سبك زندگي دانشجوي انقلابي
معرفی طرح:
زندگی جوانان امروز ایران به ویژه قشر دانشجو، آنچنان با الگوهای زندگی غربی پیوند خورده است که گاه گنجاندن چند رفتار اسلامی در زندگی این قشر جامعه، با مقاومت شدید منظومه رفتارها و عادات آنان مواجه میشود. مؤلفههایی چون تلفن همراه، اتومبیل شخصی، پوشاک شهرت، غذاهای سریع، گوشدادن به موسیقی، اینترنتگردی، شبنشینی پای ماهواره، مسافرتهای تفریحی خاص و ... همگی گویای شکلگیری فرهنگی مصرفگرا، تنوع طلب، لذتجو و پرهیجان در میان دانشجویان است.پدیده ارتباطات الكترونيك و رسانهای در سالهای اخير، سبك زندگي جوانان دانشجو را به شيوههاي جديد زندگي ديجيتال پيوند زده و فرهنگ آنان را جهاني كرده است. به گونهای که يك منظومه فرهنگي واحد، در حال تشکیل است، كه وجه اصلی آن شکل گیری باورها، ارزشها و هنجارهاي خاص در مقابل فرهنگ مسلط يا نظم اجتماعي حاكم است. در این میان، دانشجویان مسلمان و انقلابی به دنبال یافتن مسیری برای زندگی اسلامی- ایرانی خویشند و دستورالعملهایی برای تحقق منویّات و مطلوبیات مذهبی خویش میجویند. و آرزوی نسخهای جامعنگر، عملیاتی و تحولساز بر پایه آموزههای دینی را در دل دارند.اما هیمنه و سلطهگری هنجارها و فرهنگ غربی در قالب سبک زندگی، برخی از دانشجویان را به یأس از درست زیستن در متن دستاوردهای علمی و تکنولوژیک کشانده است. در مقابل گروهی نیز عدم امکان تحقّق آداب اسلامی در این نوع زندگی را دلیلی بر اختصاص آن آداب به زمان گذشته تلقّی نموده و به این بهانه از احکام اسلامی سرپیچی میکنند.طبیعتا ارائه نسخههای تک بعدی و واگرا در عرصههای پراکنده زندگی نمیتواند دانشجویان مسلمان را از کمند سلسله رفتارها و برنامههای منظومهوار و مترابطی که درگیر آنند، برهاند. بلکه طرحی نو برای نحوه زندگی اسلامی با توجه به نقشها و کارویژههای دانشجوی مسلمان نیاز است تا تمامی صحنههای زندگی و نقصها و ایرادات رفتاری او را رصد نماید و مجموعهای منسجم و سنجیده از الگوهای رفتاری ارائه دهد.اهداف:الف) هدف اصلی: تبیین الگوی زندگی اسلامی دانشجوییب) اهداف فرعی:1. ارائه نرمافزار زمینهساز برای تحقّق مطالبات انقلاب و رهبری از دانشجویان مسلمان.2. روشمندکردن پژوهشهای بدون منابع کتابخانهای.3. استفاده از دستاوردهای دو تحقیق همزمان در این گروه پروژه (اصول و مبانی الگوی زندگی اسلامی-ایرانی و الگوی زندگی طلبه پیشرو )، مباحثه موارد مبهم و در نتیجه، بازپرداخت اطلاعات و نتایج.4. آشنایی با اندیشمندانی که در این زمینه حرفی برای گفتن دارند، جهت همکاری بیشتر و معرفی به مجامع دانشگاهی.اهميت، ضرورت ها و موارد كاربرد1. توصیههای اخلاقی و عرفانی مادام که در قالب برنامههای عملی تجسّد نیابند، برای کسانی که بازیگران فعال صحنه زندگی مدرن غربزده هستند، دور از دسترس و صرفاً دلپذیر جلوه مینماید. لذا عملیاتیکردن خواستههای اخلاقی اسلام در دل دستورالعملهای رفتاری مخصوص این گروه، امکان تحقّق آنها را بیشتر میکند.2. دستورالعملهای بخشینگر و ناظر به عرصهای خاص از رفتارهای زندگی دانشجویی، دیری نمیپاید که در هاضمه یک الگوی درهم تنیده و شبکهوار از زندگي غربی حذف شده و گاه به ضد خود تبدیل میشوند. بنابراین جهت مواجهه با سبک زندگی اینچنینی، بسیار نیازمند مجموعه دستوراتی جامعنگر و جایگزین هستیم.3. با ارائه یک الگوی زندگی اسلامی ویژه دانشجویان مسلمان میتوان تحقّق درخواستهای مقام معظم رهبری از ایشان را بهتر و بیشتر مشاهده کرد. خوب درس خواندن، خوب تزکیه نمودن، خوب ورزش کردن، جنبش نرم افزاری و نوآوری علمی، عدالتخواهی، ایفای نقش افسران در جنگ نرم علیه نظام، نشر معارف و فرهنگ دینی در محیط دانشگاهی، تحلیل و آگاهی بخشی سیاسی و ... همگی در قالب یک زندگینامه اسلامی، امکان تعقیب مجدّانه و کاملتر دارند.4. با توجه به تاثیرات عمیق و گسترده دانشجویان مکتبی در حال و آینده اداره جامعه و نقش ویژهای که در فرهنگسازی و تصمیم سازیها دارند، سامانبخشی زندگی ایشان، ضریبی دوچندان در بدنه اجتماع پیدا میکند و به گونهای محسوس، نهادینه میشود.5. بیتوجهی به گزینش اهمّ از مهمّ در مقام تزاحم، به عدم اولویتسنجی در اداء وظایف (فردی، خانوادگی و اجتماعی) دانشجویان مسلمان انجامیده و افراط و تفریطهایی را موجب شده است. سبک زندگی دانشجوی مسلمان، این چند دسته وظایف را در یک نظام مرتبط و حالات مختلف، درجهبندی نموده و انتخاب صحیح در مواقع تزاحم را نشان میدهد.6. تشکّل و همنوایی فکری و «عملی» به ایجاد «گروه» هایی منسجم و همدل میانجامد که پشتوانه روانی و عاطفی محکمی برای زیستن و «استقامت» در یک محیط مخالف و اقلیتسوز دارد. دانشجویان مسلمان با داشتن سبک زندگی ویژه و مبتنی بر عقاید مکتبی خویش، نمودها و نمادهایی خاص و مستقل مییابند که از یک سو آنها را از الگوی مسلّط غربی در زندگی دانشگاهی متمایز میسازد و از سوی دیگر به احساس اراده جمعی و ارتباطات عاطفی درون گروهی میرساند.7. موفقیت در ارائه یک شیوه زندگی مؤمنانه دانشجویی، یأس حاصل از عدم امکان رشد و تعالی و در نتیجه کمبود معنویت و اخلاق در زندگی ایشان را برطرف میکند و امید به زیستنی معنوی و نیل به اهداف بلند آن را در دل و جان دانشجویان مسلمان بارور میسازد.پیشینه تحقیق: متأسفانه این مسئله تاکنون مورد توجه صاحبنظران و محقّقین داخلی قرار نگرفته و به دلیل بومی بودن موضوع، قابلیت طرح در تحقیقات خارجی را نیز نداشته است. لذا در جستجوها «هیچ» تحقيق قابل توجهی در این موضوع به دست نیامد.مجری طرح: حجت الاسلام مهدی همازاده
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ[ مشاهده کل متن ]ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ