X
حضور دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی در مراسم روز ملی عربستان در تهران، بهانهای شده است تا حجتالاسلام احمد کوثری، مدیرگروه امت و تمدن پژوهشکده باقرالعلوم (ع) در یادداشتی، نسبت میان دیپلماسی، تقریب مذاهب و ملاحظات راهبردی جمهوری اسلامی را بررسی کند. نویسنده با اشاره به جایگاه مجمع تقریب و شرایط پرتنش منطقه، این پرسش را مطرح میکند که مرز میان تعامل دیپلماتیک و فاصله گرفتن از مبانی و اهداف تقریب کجاست.
در این یادداشت، محمدجواد فلاح با طرح این پرسش که «وحدت حول چه چیزی و با چه معیاری؟» به بررسی مفهوم وحدت و نسبت آن با حقیقت و ارزشهای دینی میپردازد. نویسنده با استناد به آیه «وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِیعًا وَلَا تَفَرَّقُوا»، تأکید میکند که وحدت حقیقی باید بر محور «حبلالله» شکل بگیرد و نباید به بهانه حفظ انسجام، ارزشهای دینی یا حق نقد و مطالبهگری نادیده گرفته شود.
گسترش تلفن همراه و اینترنت، پیمایشهای تلفنی و آنلاین را به ابزاری سریع و کمهزینه برای شناخت مسائل فرهنگی و اجتماعی ایران تبدیل کرده است؛ اما سهولت دسترسی به پاسخگویان، لزوماً به معنای دستیابی به تصویری دقیق و نماینده از جامعه نیست. ضعف در چارچوب نمونهگیری، عدم پاسخگویی و تفاوت گروههای حاضر و غایب در نمونه میتواند نتایج پیمایش را با سوگیری مواجه کند؛ مسئلهای که در موضوعات حساس فرهنگی، اجتماعی و سیاسی اهمیت بیشتری پیدا میکند.
احمد کوثری مدیر کارگروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع) در این یادداشت با بررسی عملکرد بخش علمی مجمع تقریب مذاهب اسلامی در چهلمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی، از فاصله گرفتن «تقریب» از مسائل واقعی و راهبردی جهان اسلام انتقاد میکند. نویسنده با اشاره به ضعف در حضور و گفتوگوی مستقیم با علمای اهلسنت، فقدان گفتمان روشن درباره وحدت و سردرگمی در تشخیص تهدیدها و فرصتهای جریانهای اسلامی، بر ضرورت عبور از همایشهای تشریفاتی و حرکت به سوی تقریبِ راهبردی، اجتماعی و عملیاتی تأکید دارد.
یادداشت | حبیبالله اسداللهی
یادداشت | محمد باغچقی پژوهشگر گروه امت و تمدن پژوهشکده باقرالعلوم علیه السلام
یادداشت | محمد باغچقی عضو گروه امت و تمدن پژوهشکده باقر العلوم (علیه السلام) قم
یادداشت | احمد کوثری
این یادداشت، با نگاهی به آیین باشکوه وداع با «امام شهید»، این رخداد را فراتر از یک مراسم تشییع و نمادی از پیوند عمیق ملت با آرمانهای اسلام، ایران و مقاومت روایت میکند. نویسنده با تبیین شخصیت امام شهید بهعنوان معمار بیداری امت اسلامی، تأکید دارد که مجاهدت، استقامت و مردمداری، سرمایهای ماندگار آفرید که بازتاب آن را میتوان در حضور پرشور ملت ایران، همراهی ملتهای منطقه و ادای احترام جهانی به این شخصیت تاریخی مشاهده کرد.
یادداشت | احمد کوثری مدیر گروه امت و تمدن پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم (ع)
یادداشت | مهدی افراز
در این یادداشت، نویسنده با تمرکز بر نسبت «شجاعت روشنفکری» و مواجهه اندیشمندان با شرایط بحرانی، به بازخوانی نقش اهل فکر در میدانهای اجتماعی و سیاسی میپردازد. او با تفکیک میان روشنفکران منفعل و روشنفکران صریح و حقگو، شجاعت علمی و اخلاقی را بهمثابه امری درونی و برخاسته از عقل و وجدان معرفی میکند که در بزنگاههای تاریخی خود را آشکار میسازد.
در میانه جنگ ترکیبی دشمن که میدان اصلی آن از مرزها به ذهنها و روابط اجتماعی منتقل شده است، پیام اخیر رهبر انقلاب با تأکید بر «جانفدایی» و پرهیز از تبدیل اختلاف به تنازع، نقشه راهی راهبردی برای صیانت از مهمترین سرمایه کشور، یعنی انسجام اجتماعی و نخبگانی، ارائه میدهد.
یادداشت | سیدعلی موسوی، استاد حوزه و دانشگاه
پنجمین نشست از سلسله نشستهای تخصصی «تبیین نسبت حقوقی و سیاسی کاربر، سکو و دولت» با موضوع «انفال و سکوی حکمرانی مردمی» شنبه ۹ آبان ۱۴۰۵ در پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) برگزار میشود.
حجتالاسلام والمسلمین علی تولایی، پژوهشگر و استاد عالی حوزه علمیه مشهد، در پانزدهمین نشست پیشهمایش «امتداد اجتماعی عرفان در ساحت تمدنی»، با موضوع «عرفانِ سیاسی در ترازوی تاریخ؛ بازخوانی نسبت سیاست و سلوک از مدرسه نجف تا گام دوم انقلاب اسلامی»، بر ناسازگار نبودن عرفان حقیقی با فعالیتهای اجتماعی و سیاسی تأکید کرد.
سه شماره از فصلنامه «نامه جمهور» با محوریت اعتراض، زمینههای اجتماعی و زیستمحیطی آن، مسئله نابرابری و مطالبات کارگری، در نسخه الکترونیکی منتشر شده و از طریق سکوهای کتاب الکترونیکی در دسترس علاقهمندان قرار گرفته است.
کتاب «تقاطع خیابان روزولت؛ تاریخ شفاهی ویلیام لهفلد، رایزن اقتصادی ایالات متحده در ایران» نوشته سید حسین خاتمی سبزواری و حسین باقری، از سوی انتشارات پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) منتشر شد. این اثر مجموعهای از مصاحبههای تاریخ شفاهی ویلیام لهفلد را در بر میگیرد و به ثبت تجربهها و مشاهدات او از فعالیتهای اقتصادی و دیپلماتیک آمریکا در ایران دوره پهلوی دوم میپردازد.
کارگروه مطالعات فضای مجازی پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع)، چهارمین نشست تخصصی خود را با موضوع «جایگاه قانون در ساختار نهادی حکمرانی فضای سایبری چین» برگزار میکند.
مراسم رونمایی از کتاب «ایلسو؛ روایت تبلیغ عشایری» با حضور جمعی از نویسندگان و پژوهشگران حوزوی در سالن جلسات پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) قم برگزار شد.
چهاردهمین نشست پیشهمایش «امتداد اجتماعی عرفان در ساحت تمدنی» با موضوع «معنویتِ پیشبرنده؛ واکاوی امتداد اجتماعی عرفان در اندیشه تمدنی آیتالله خامنهای» و با سخنرانی دکتر احمد شاکرنژاد، عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی و مدیر سابق پژوهشکده اخلاق و معنویت پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، برگزار شد.
پیام تبریک رهبر معظم انقلاب در پی قهرمانی تیم ملی کشتی آزاد زیر ۲۳ سال در مسابقات جهانی
سلسلهنشستهای علمی «رابطه پدر پسری در آیینه علم و دین» با محوریت بررسی چالشها، فرصتها، راهکارها و مهارتهای ارتباط پدر و پسر، از آبانماه ۱۴۰۵ از سر گرفته میشود.
کتاب «ایلسو؛ روایت تبلیغ عشایری» نوشته سعید احمدی، از سوی انتشارات پژوهشکده باقرالعلوم(ع) منتشر شد. این اثر مجموعهای از روایتها و خاطرات مرتبط با تبلیغ دینی در میان عشایر است که در کنار بازگویی تجربههای مبلغان در مناطق دوردست، به زندگی عشایری، فرهنگ بومی و جایگاه این مردمان در حفظ هویت و میراث فرهنگی ایران میپردازد.
کتاب «ایلسو؛ روایت تبلیغ عشایری» نوشته سعید احمدی، که از سوی انتشارات پژوهشکده باقرالعلوم(ع) منتشر شده است، روز دوشنبه ۲۷ مهرماه ۱۴۰۵ در آیینی با حضور جمعی از استادان و فعالان حوزه تبلیغ دینی رونمایی میشود.
کتاب «نظریه مقاومت؛ گفتمان عقلانیت در برابر اباحهگری» نوشته سید یحیی حسینی، از سوی انتشارات پژوهشکده باقرالعلوم (ع) منتشر شد. این اثر با تبیین مبانی نظریه مقاومت و مقایسه آن با نظریه لیبرالدموکراسی، به بررسی تفاوتهای این دو گفتمان در موضوعاتی همچون آزادی، عقلانیت، جایگاه انسان، نسبت فرد و جامعه، توحید و حکمرانی میپردازد.
سیزدهمین نشست پیشهمایش «امتداد اجتماعی عرفان در ساحت تمدنی» با موضوع نسبت عرفان با علوم دیگر و تعریف جدیدی از عرفان اسلامی برای مأموریت الهی تمدنی، با سخنرانی حجتالاسلام والمسلمین وکیلی، استاد حوزه علمیه مشهد، به صورت مجازی برگزار شد.
کتاب «هدیه شروع؛ تجربهنگاری مؤسسه خیریه بنیان ازدواج قزوین» نوشته خدیجه خدابنده، توسط انتشارات پژوهشکده باقرالعلوم (ع) منتشر شد. این اثر با بررسی تجربه شکلگیری، تداوم و پیشرفت یک مؤسسه خیریه فعال در حوزه ازدواج، به دنبال شناسایی سازوکارهای مؤثر در فعالیت تشکلهای مردمنهاد و ارائه الگویی برای ارتقای عملکرد این مجموعهها در زمینه تسهیل ازدواج و تحکیم بنیان خانواده است.
شمارههای دوازدهم و سیزدهم فصلنامه «نامهجمهور» با محوریت «اعتراض» منتشر شد. این دو شماره در مجموع ۷۶۰ صفحه، ابعاد تاریخی، اجتماعی، فکری، حقوقی و الهیاتی اعتراض در ایران را بررسی کرده و در ادامه، به مطالبات کارگری، تشکلیابی و نسبت اعتراض با احیای امر اجتماعی پرداختهاند.
کتاب «اشرافیت در عصر نبوی و علوی؛ بررسی اقدامات اشراف در عصر نبوی و علوی و سیره شناختی معصومین(ع) در تقابل با آنها» نوشته مهری خیری، توسط پژوهشکده تبلیغ و مطالعات اسلامی باقرالعلوم(ع) منتشر شد.
عنوان : زندگي بدون اسرافتاریخ چاپ : 1387ناشر : پژوهشكده باقرالعلوم علیه السلامموضوع کتاب : دينينوع کتاب : کتابهای عمومیپژوهشكده باقرالعلوم در جهت ايفاء رسالت خويش، مبني بر شناسايي و شناساندن معروفات و منكرات اجتماعي و امر و نهي نسبت به آنها، كتابي را با عنوان "زندگي بدون اسراف" نوشته جناب حجةالاسلام محمدعلي انصاري و ترجمه حجة الاسلام محمدرضا جباران، براي اولين بار در سال 1387، در 198 صفحه و تيراژ دو هزار نسخه تهيه، چاپ و منتشر كرد.اسراف در امور زندگي يكي از آسيب هاي جدّي اجتماعي است؛ كه در ابعاد مختلف، جامعه اسلامي ما را تهديد مي نمايد.هدر رفتن منافع و نعمت هاي بي بديل الهي، ناسپاسي در مقابل خداوند متعال، تحميل هزينه هاي گزاف بر خانواده ها، تأخير در امر ازدواج جوانان و به تبع آن، افزايش آلودگي هاي اخلاقي، تشديد چشم و هم چشمي ها، تشديد فقر عمومي و ده ها مشكل اخلاقي و اجتماعي ديگر؛ از جمله پيامدهاي مخرب اين معضل اجتماعي مي باشند.اين كتاب مشتمل بر يك مقدمه و سه فصل جداگانه مي باشد."حقيقت اسراف" عنوان اولين فصل كتاب است؛ كه در آن به معني لغوي و فقهي اسراف پرداخته شده و به چهار سؤال اساسي ذيل در اين باب پاسخ داده شده است:1. چگونه حدّ وسط را بشناسيم؟ در پاسخ پس از بيان حد شرعي در قالب مثال هائي چون: نماز، بريدن دست دزد، تعيين پارچه هاي كفن و نيز مسئله قصاص نفس، به بيان اندازه گيري عرفي پرداخته شده و چهار معيار دز اين زمينه از ديدگاه فقها آمده است.2. آيا در كارهاي خير هم اسراف صادق است؟ در جواب اين پرسش نيز با بيان دو قول مخالف، ديدگاه و نظرات علما نيز مورد بحث و بررسي قرار گرفته است.3. آيا اسراف تنها به مصرف مال در گناه اختصاص دارد؟ در پاسخ ضمن رد اين نظر اشاره اي به ديدگاه فقها شده است.4. آيا در زياده روي استثنا وجود دارد؟ در جواب اين سؤال نيز به نظرات بعضي از فقها در مورد چيزهايي كه در آنها اسراف وجود ندارد؛ مثل عطريات، حج و عمره و اصلاح بدن اشاره شده است.فصل دوم، تحت عنوان "حكم اسراف" به موضوعاتي چون حكم تكليفي اسراف از منظر قرآن، سنّت، اجماع و عقل و نيز حكم وضعي اسراف پرداخته شده و در نهايت جمع بندي و مورد ارزيابي قرار گرفته است.در ادامه اين فصل نيز از حكمت تشريح حرمت اسراف در دو بخش اسباب و آثار اسراف سخن به ميان آمده است؛ كه جهل، بي ايماني، تربيت خانوادگي، رفاه بيش از اندازه، و پيروي از اسراف كاران به عنوان اسباب اسراف معرفي شده اند. در پي اين مسائل به شش اثر اسراف اشاره شده است:1) هدر دادن ثروتها و نيروها؛2) ضايع ساختن حقوق؛3) تباهي اخلاق؛4) تباهي خانواده؛5) تباهي اجتماع؛6) تباهي دولتها.فصل سوم با عنوان "حكم اسراف در موارد خاص" به مصاديق قابل لمس در زندگي انسان اشاره كرده و آيات و روايات و فتاواي مراجع تقليد و آراء و نظريات فقهي علماي نامدار را در اين زمينه آورده است.در اين بخش كه بخش عمده اي از كتاب را دربرگرفته، به بيان نمونه هايي از اسراف در زندگي روز مره اشاره شده است. در مورد اسراف در آب پس از بيان كليات به مواردي همچون اسراف در آب وضو و آب غسل اشاره شده و نظرات فقها در اين زمينه مورد بحث و بررسي قرار گرفته است.در ادامه اين فصل از اسراف در خوردني و نوشيدني، اسراف در لباس و كيفيّت و كمّيت آن، اسراف در زينت، اسراف در عطريات، اسراف در روشن كردن چراغ، اسراف در رخت خواب، اسراف در مسكن، اسراف در تجهيز ميّت، اسراف در عبادت و اسراف در انفاق سخن به ميان آمده كه در بخشي از آن چنين مي خوانيم: «صاحب جواهر در بحث نفقه همسر مي نويسد: براي تعيين مقدار نفقه مناسب است، حدّ متعارفي را كه متوسط مردم به خاطر علاقه زوجيّت به همسران خود خرجي مي دهند، معيار قرار دهيم؛ نه ريخت و پاش اسراف كاران و نه سخت گيري بخيلان، كه منظور قرآن كريم از معروف همين حدّ وسط است.»اسراف در امور مربوط به خمس و حج، اسراف در مهريه، اسراف در وصيت، اسراف در جنگ و خونريزي، اسراف در مجازات، قصاص، حدود، تعزير و تأديب، اسراف در عقوبت حيوانات و حجر اسراف كننده، تشكيل دهنده مطالب پاياني كتابند. در قسمتي از آن آمده است: «تباه گردانيدن مال، مخالف رشد است. پس تبذيري كه تباه كردن مال است، مخالف رشد مي باشد. از اين جهت منع و عدم منع، بستگي به رشد و عدم رشد دارد. صاحب جواهر در كلامي آميخته با كلام محقق گفته است: اختلافي نيست كه اگر با حاصل شدن رشد، منع شخص برداشته شود، ولي بعد تبذير كند و بگوييم با تبذير كمخردي محقق مي شود، دوباره از تصرف ممنوع مي شود و اگر كم خردي برطرف شد، منع هم برداشته شود و اگر برگشت منع هم برمي گردد و اين امر پيوسته ادامه مي يابد.»
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ[ مشاهده کل متن ]ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ